Je kent het gevoel wel. Je rijdt de ring van Amsterdam of Rotterdam af, de drukte zakt weg, en ineens zie je alleen nog maar gras, water en hier en daar een kerktoren. Dat is het Groene Hart. Jarenlang was vvvhetgroenehart.nl de digitale toegangspoort tot dit stukje rust in de hectische Randstad.
Ik heb door de jaren heen heel wat mensen naar deze regio mogen gidsen, en eerlijk is eerlijk: het is niet te vergelijken met de Veluwe of de kust. Het is een heel ander spelletje hier. Waar je op andere plekken misschien zoekt naar spektakel, kom je hier voor de horizon. De website fungeerde als de centrale VVV-balie, maar dan online. Of je nu zocht naar die ene specifieke boerencamping bij Gouda of wilde weten hoe laat de kaasmarkt in Woerden begon, dit was de plek waar de lijntjes samenkwamen.
Meer dan alleen een evenementenkalender
Vaak wordt gedacht dat een toeristisch portaal alleen maar een lijstje met datums is. “Oh, er is braderie op zaterdag.” Klaar. Maar vvvhetgroenehart.nl ging een stuk dieper. Het functioneerde als een, zoals ze dat vroeger noemden, ‘regionale gids’. Je moet je voorstellen: dit gebied bestaat uit tientallen kleine gemeentes, polders en waterschappen. Zonder een centrale gids raak je de weg kwijt – letterlijk en figuurlijk.
Wat de site zo sterk maakte, was de combinatie van harde informatie en inspiratie. Je had de praktische kant: waar kan ik mijn elektrische fiets opladen? Waar huur ik een sloep zonder vaarbewijs? Maar ook de verhalen over de Oude Hollandse Waterlinie.
Het Knooppunten-fenomeen
Als we het over het Groene Hart hebben, hebben we het over fietsen en wandelen. Punt. Er is geen regio in Nederland die zo dichtgemetseld zit met routeknooppunten als hier. De website was de plek waar je die routes plande voordat apps als Komoot de wereld overnamen. En laten we eerlijk zijn, de polder heeft zijn eigen regels als het op fietsen aankomt:
- Het waait hier altijd. Echt altijd. Als je een route plant van 40 kilometer, voelt dat met windkracht 4 tegen als de Mont Ventoux. Ik adviseer mensen altijd om eerst tegen de wind in te fietsen, zodat je op de terugweg lachend naar huis waait.
- De paden zijn vaak smal en gedeeld. Je komt hier geen brede fietssnelwegen tegen tussen de koeien. Het is laveren tussen een boerentractor, drie wielrenners en een groepje wandelaars. Dat vraagt om wat geduld.
- Vergis je niet in de afstanden. Op de kaart lijkt Woerden vlakbij Alphen aan den Rijn te liggen, maar door de slingerende dijkweggetjes ben je vaak langer onderweg dan je denkt.
Waterrecreatie: Het natte hart
Wat ik zelf altijd het mooiste vond aan de informatievoorziening van de VVV, was de focus op water. Niet alleen de bekende plassen, maar het hele netwerk. Het Groene Hart ís water. Zonder de gemalen stond alles hier blank.
De Reeuwijkse Plassen en de Nieuwkoopse Plassen zijn natuurlijk de grote trekpleisters. Via het portaal kon je precies vinden waar je te water kon gaan. Wat veel mensen vergeten is dat varen hier anders is dan in Friesland. Het is intiemer. Je vaart vaak tussen rietkragen door waar je amper een andere boot kunt passeren.
Mijn persoonlijke favoriet? Suppen op de Vlist. Dat is een riviertje dat slingert tussen Schoonhoven en Haastrecht. Op een zomeravond is dat magisch. Geen motorbootlawaai, alleen krekels en af en toe een koe die je vanaf de oever aanstaart. De website gaf vaak van die specifieke opstapplaatsen aan die je op Google Maps zo voorbij zou scrollen.
Cultureel Erfgoed en streekproducten
Je kunt niet over deze regio praten zonder de kaas te noemen. Ja, het klinkt als een cliché voor de toeristen, maar de kaashandel is hier nog echt levend. Gouda en Woerden strijden altijd om de eer, maar via het VVV-platform leerde je ook de kleinere kaasboerderijen kennen.
Ik herinner me een keer dat ik via de site bij een boer in het Land van Wijk en Wouden terechtkwam. Geen commerciële winkel, gewoon achterom lopen bij de stal. Dat is de charme van deze streek. Het is niet gepolijst. Je staat soms letterlijk in de modder je stukje boerenkaas te kopen.
Accommodaties: Van hooiberg tot hotel
Accommodatie in het Groene Hart is de laatste jaren flink veranderd. Vroeger was het of een groot Van der Valk hotel aan de snelweg, of een kleine camping. De VVV-gids liet zien dat er veel meer smaakjes zijn bijgekomen. Slapen in een hooiberg is bijvoorbeeld enorm populair geworden.
Hier zijn wat dingen die mij opvallen aan overnachten in deze regio, dingen die je niet direct in de brochure ziet staan:
- Boerencampings zijn vaak leuker dan de grote parken, vooral met kinderen. Je zit midden in het ‘werkende landschap’. Dat betekent wel dat je om zes uur ’s ochtends wakker kunt worden van het melken, maar dat hoort erbij.
- Bed & Breakfasts zitten vaak in monumentale panden. Veel oude boerderijen zijn omgebouwd. De isolatie is daar soms wat ‘authentiek’ (lees: gehorig en tochtig), dus neem in het najaar warme sokken mee. Zeker in die oude polderwoningen trekt de kou snel op vanuit de grond.
- Zoek je rust, mijd dan de plekken direct onder de vliegroutes. Het Groene Hart ligt ingeklemd tussen Schiphol en Rotterdam The Hague Airport. Op sommige plekken hoor je niks, vijf kilometer verderop komen de Boeings laag over. Een goede lokale gids of kaart waarschuwde je daarvoor.
Praktische tips voor een bezoek
Als je van plan bent de regio te verkennen, of je nu de archieven van de oude site raadpleegt of gewoon op de bonnefooi gaat, er zijn een paar wetmatigheden waar je rekening mee moet houden. Ik heb te vaak mensen in hun zondagse kleren tot hun enkels in de drek zien staan omdat ze dachten “even een stukje door het weiland” te lopen.
De ondergrond is veen.
Dit kan ik niet genoeg benadrukken. Veen is zacht. Huizen verzakken hier, en wandelpaden ook. Als het twee dagen geregend heeft, zijn onverharde paden (klompenpaden!) vaak veranderd in glijbanen. Gore-Tex wandelschoenen zijn geen luxe hier, ze zijn noodzaak.
Openingstijden zijn ‘dorps’.
In de steden zijn we gewend dat alles altijd open is of dat je tot laat kunt eten. In dorpen als Montfoort, Linschoten of Haastrecht gaan de keukens van restaurants vaak strikt om 21:00 of 21:30 dicht. En op zondag? Dan zijn veel winkels in de meer confessionele dorpen gewoon gesloten. Dat is geen onwil, dat is cultuur. Check dat van tevoren, anders sta je voor een dichte deur.
Parkeren is een uitdaging in historische kernen.
Plaatsjes als Oudewater (bekend van de Heksenwaag) of Haastrecht zijn gebouwd voor paard en wagen, niet voor SUV’s. De straatjes zijn smal. Parkeer gewoon aan de rand van het dorp. Het is meestal maar vijf minuten lopen naar het centrum en het scheelt je gegarandeerd lakschade.
Conclusie: De blijvende waarde van de regio
Hoewel vvvhetgroenehart.nl als portaal misschien transformeert of van vorm verandert – zoals alle digitale dingen doen – blijft de fysieke regio onverminderd belangrijk. Het is de long van de Randstad. Voor iedereen die er woont of werkt, is het essentieel om te weten waar je die ruimte kunt vinden.
Of je nu de geschiedenis in duikt van de Oude Hollandse Waterlinie, gaat varen op de plassen, of gewoon een stuk kaas gaat halen bij de boer: het Groene Hart vraagt om een beetje voorbereiding, maar geeft er bakken met rust voor terug. En vergeet je regenjas niet, want die Hollandse luchten zijn prachtig, maar zelden de hele dag droog.